No. I.
A. M. D. G.
Aen M. F. De Smet, Vrederegter, te Gent (1)
St François-Xavier van Wallamette,
9 October 1844.
Welbeminde Broeder,
Het is na eenen zeetogt van byna acht maenden, dat wy den 28 Juny de kusten van den Orégon ontdekten. O wat vreugde alsdan ! Welke vervoeringen van blydschap! Welke dankzeggingen in onze herten en op onze lippen! Wy allen hieven te gelyk den lofzang het Te Deum aen; maer nauwelyks hadden wy ons aen de eerste gevoelens van geluk overgegeven, of het denkbeeld van nieuwe gevaren te moeten trotseren, kwam al onze ongerustheden hernieuwen: wy naderden de Colombia. De monding dier rivier is van eenen moeijelyken en gevaervollen toegang; zelfs voor de zeelieden, die van goede landkaerten voorzien zyn; en wy wisten dat onze kapitein, die zich dezelve op geene wyze had kunnen bezorgen, de rotsen en de blinde klippen niet kende, die den ingang der rivier byna ondoorkomelijk maken, in het jaergety, waerin wy waren.
Wy zagen welhaest de kaep Désappointement, die de reizigers den weg, welken zy moeten volgen, schynt aen te wyzen. Daer het reeds laet was, besloot de kapitein af te wenden, om tydens den nacht de kusten te vermyden. Terwyl het schip zich van het vaste land verwyderde, beschouwden wy van verre de hooge bergen en de uitgestrekte bosschen van den Orégon. Hier en daer zagen wy den rook uit de hutten der wilden opstygen. Op dit gezigt maekte eene menigte van gevoelens zich van onze ziel meester; dezelve hier te verhalen, zou onmogelyk zyn. Men zou in onze gesteltenis moeten geweest zyn, om te begrypen, wat er alsdan in ons omging; ons hert klopte van vreugd op het zien dier onmetelyke landen, waer zoo vele zielen zich verlaten bevinden, die, by gebrek aen missionnarissen in de duisternissen des ongeloofs, geboren worden; in jaren vorderen en sterven; ongeluk waeraen wy een einde kwamen stellen, zoo niet voor allen, ten minste voor een groot getal.
Den 29 droegen al de Paters het H. Misoffer op; wy wilden den hemel een laetste geweld aendoen. Het begin van dien dag was treurig; onze geesten waren het ook; tegen tien uren klaerde het weêr zich op, en liet ons toe met omzigtigheid die ruime en gevaervolle monding der Colombia te naderen. Welhaest ontdekt men reusachtige blinde klippen, een zeker teeken eener zandplaets, van vele mylen groot. De klippen doorsnyden de rivier in geheel hare breedte en vertoonen eene zand bank, die er den ingang van schynt te verbieden. Waerlyk, dat gezigt vervulde ons hert met schrik en ontsteltenis; men gevoelde, dat het vruchteloos was den doorgang te beproeven en wy er onvermydelyk onzen ondergang vinden zouden.
In die hagchelyke gesteltenis, wat gedaen, wat beginnen, waer gaen ? …..
Den 50 zag de kapitein, die zich op het hoogste van den mast bevond, om eenige ontdekkingen te doen, een schip langs de kaep zeilen om uit de rivier te komen. Eenen korten tyd zag men slechts hetzelve, want het ging het anker achter eene rots werpen, om eenen gunstigen wind af te wachten. Wy meenden alsdan, dat de rivier nog bevaerbaer was en wy hoopten ons op den loop van dat schip te kunnen rigten.
Omtrent dry uren zond de kapitein den luitenant met vier matroozen om de blinde klippen te pylen en eenen weg te zoeken; om den volgenden dag de rivier in te varen. Het was den 31 july, de feestdag van den H. Ignatius: die gelukkige gelykvalling vernieuwde onze hoop en verlevendigde onzen moed. Wy verwachtten alles van de bescherming van onzen stichter, en baden hem met al de vurigheid waervoor wy vatbaer waren, van ons in dat uiterste gevaer niet te verlaten. Nadat men die pligt volbragt had, spoedde men zich om op het dek te gaen en den boot van den luitenant te ontdekken. Omtrent elf uren legde hy by den Infatigable aen: het treurig en moedeloos gelaet der matroozen verkondigde ons kwade tydingen ; men durfde hen niet ondervragen... Nogtans zeide de luitenant aen den kapitein, dat hy geene beletsels gevonden had en te elf uren ‘s avonds de bank met vyf vademen (30 voeten) war overgevaren. Alsdan ontvouwde men de zeilen en de Infatigable ging, onder de begunstiging van een ligt zeewindje vooruit, De lucht was helder en de zon schitterde in haren vollen glans; sedert lang hadden wy geenen zoo schoonen dag gehad.
Om denzelven den schoonsten onzer reis te maken, ontbrak er niets meer, dan de rivier gelukkig in te varen. Naermate men naderde, verdubbelden allen hunne gebeden, iedereen hield zich ingekeerd en bereid voor allen voorval. Ondertusschen gebiedt de waekzame en kloekmoedige kapiteirt het zinklood te laten vallen. Twee matroozen hechten zich van buiten aen het schip en pylen; men hoort het geroep: zeven vademen. Alle twee minuten wordt het geroep herhaeld; dan zes vademen... dan vyf vademen : het getal vermindert altyd. Men begrypt, hoe zeer elk geroep onze herten moest doen kloppen. Maer wanneer men riep, 3 vademen en twee vademen en eenen halven, verdween alle hoop; want het was het minste water, dat het schip noodig had. Men liet zich voorstaen, dat het schip zich alle oogenblikken tegen de blinde klippen ging verbryzelen.
De heer wilde ons geloof beproeven; hy had ons verderf niet besloten. Het geroep van vier vademen doet zich hooren, men ademt, men schept moed; maer het gevaer was niet voorby. Wy moesten nog twee mylen tusschen de blinde klippen varen. Een ander geroep van dry vademen komt ons met schrik en angst vervallen. Alsdan zeide de luitenant tot de kapitein : -, Wy hebben ons in den weg bedrogen." - Kom kom! antwoordde de kapitein, zietgy niet, dat de Infatigable over alles doorgaet? Voorwaerts.... De hemel was voor ons! zonder den zelven, zou noch de ervarenheid van den kapitein, noch de sterkte van het schip, noch de neerstigheid van het scheepsvolk ons tegen eenen zekeren ondergang behoed hebben. Wy waren meer
dan honderd meters van den goeden weg, te midden van het zuidkanael, waerdoor nimmer een schip gevaren had. Eenige oogenblikken daerna vernomen wy op eene stellige wyze, dat wy even als door mirakel het gevaer ontkomen waren.
Inderdaed, ons schip had by den ingang der rivier eerst eene goede rigting genomen : maer op weinig afstand van haren mond, verdeelt de Colombia zich in twee armen, die even als twee kanalen vormen; een ten noorden, niet ver van de kaep Désappointement, is dat, hetwelk wy moesten volgen; het andere ten zuiden wordt niet bevaren, om de blinde klippen die er den ingang van sluiten en welke wy de eerste en waerschynlyk de laetste overgevaren zyn. Wy vernamen ook, dat de kapitein van het Fort Astoria, die ons sedert twee dagen gezien had, zich met eenige wilden naer het uiterste der kaep begeven, er groote vuren gemaekt, een vaendel opgestoken en eenige geweerscheuten gelost had om ons naer dien kant te trekken. Wy hadden, het is waer, zyne teekenen opgemerkt; maer niemand van ons had er de beweegreden van begrepen. Zonder twyfel wilde God ons toonen, dat hy magtig genoeg is, om ons aen het gevaer bloot te stellen en er ons daerna gezond en behouden uit te trekken. Zyn heilige naem zy gezegend! Eer ook den H. lgnatius, die op zynen feestdag zoo zienelyk zyne kinderen beschermd heeft.
Omtrent half vvf kwam een boot naer ons toe; hy was bemand met wilden van den stam Clatsops. Aen hun hoofd hadden zy eenen Amerikaen, die zich op de kusten had neêrgezet; hun geroep verbaesde grootelyks onze Paters en de Zusters van Notre Dame. Wy konden niet onderscheiden dan het woord Calche, dat zy onophoudelyk herhaelden. Men gaf hun teeken van te naderen en de kapitein liet hun toe aen boord te komen. Terstond kwam de Amerikaen by my en verklaerde my het gevaer, dat wy geloopen hadden; hy voegt er by, dat hy ons te hulp had willen komen, maer dat de wilden, om dat zy het gevaer zagen, hetzelve niet hadden durven trotseren.
Van hunnen kant gaven de wilden ons door teekenen te kennen, hoe groot hunne vrees geweest was; hoe zy zich verwachtten van alle oogenblikken het schip omvergeworpen en verbryzeld te zien; zy hadden geweend, hunne kleederen gescheurd, in de vaste verzekering, dat wy, zonder de hulp van den Grooten Geest, nimmer het gevaer zouden hebben kunnen ontkomen. In der daed, die goede wilden hadden zich niet bedrogen. Het is het gevoelen van al de genen , die de omstandigheden van onzen doortogt kennen : zy houden niet op er ons geluk over te wenschen als over iets dat eenig en wonderlyk is.
Het tweede bezoek, dat wy aen boord ontvingen, was dat van eenige Tchinouks, eenen stam, die zich in een onmeetbaer bosch neêrgezet heeft, dat zich langs den noordelyken boord der rivier uitstrekt. De Clatsops bezitten den zuidelyken boord en maken eene bevolking van ongeveer 150 persoonen uit. De Tchinouks bewoonen dry groote dorpen voorby het Bosch: die twee stammen , ofschoon naburen, zyn vyanden. De mannen wikkelen zich in eene deken, om voor de blanken te verschynen. Zy stellen al hunne ydelheid in hunne hals en oorsieraden; zy zouden alles geven wat zy bezitten, om ze te bekomen. Die wilden zyn buiten mate op hun gemak; men moet met hen zeer omzigtig omgaen om hunne al te groote gemeenzaemheid te voorkomen. Het is hun genoeg , dat men hen niet wegjage : zy zyn alsdan te vreden en vorderen niet, dat men zich met hen anders bezig houde; zy zyn vreedzaem; zy vinden ligtelyk iets om aen hunne noodwendigheden te voldoen en leiden voor het meestendeel een lui en ledig leven ; hunne eenigste bezigheid is visschen en jagen. De Indianen onderhouden de gewoonte van het hoofd hunner kinderen plat te maken. De zalm is overvloedig in hunne rivieren en het wild in hunne bosschen. Na zich elken dag voorzien te hebben van dat gene, wat zy noodig hebben, liggen zy geheele uren zonder zich te verroeren in de zon. Overigens leven zy in de plompste onwetendheid van den godsdienst. (1)
'S anderendags morgens zagen wy eenen boot, die geweld deed om ons te bereiken; dezelve voerde M. Burney, denzelfden die de vorige dagen van het hoogste der kaep zoo een levendig belang in ons lot gesteld had. Hy kwam by ons met alle mogelyke goedwilligheid; het is aen hem, dat het fort Astoria is toebetrouwd; hy woont er met zyn huisgezin en was van wege zyne vrouw en kinders gelast ons uit te noodigen ten zynen huize te komen , ten einde hun het genoegen te bezorgen van ons te zien. Overtuigd, dat dit bezoek , na een zoo lang verblyf op zee; aen ieder van ons zeer aengenaem zou zyn, stemden wy in zyne uitnoodiging toe. Terwyl dat achtbaer huisgezien ons het middagmael bereidde, deden wy een klein uitstapje in den naburigen bosch. Wy bewonderden er masteboomen van eene verbazende hoogte en zwaerte. Het is niet zeldzaem er aen te treffen , die 200 voeten hoog zyn , op vier en een half in de middenlyn. Men toonde ons eenen stam, die 42 voeten in den omtrek had (2). Na eene omwandeling van twee uren, bragt M. Burney ons weder naer het fort.
(1) De Tchinouks, de Clatsops en de Kilamukes, Indiaensche stammen der kust van het Noord-Westen noemen hunnen grooten God Ekannum en schryven hem de schepping aller dingen toe. De God, die de rivier Colombia en hare visschen geschapen heeft, noemen zy Etalapasse.
(2) De zelfde boom, waervan Balbi in zyn aerderyksbeschryving gewag maekt.
In eene andere onwandeling bewonderden velen onder ons de grafsteden der wilden. Het ligchaem van den overledenen wordt gelegd in eene soort van bootje, gemaekt uit eenen boomstam; men dekt het met matten of huiden, daerna hangt men het aen eenen boom of men plaetst het op den boord der rivier. Wy zagen tot 12 dergelyke grafsteden te zamen op eene zelfde plaets; men vindt ze doorgaens op plaetsen, die moeijelyk te naderen zyn,: zoo als eilanden of toppen der rotsen, om alzoo meer van de wilde dieren bevreid te zyn. Niet ver van die begraefplaets zag een onzer Paters, die wat nieuwsgieriger was dan de anderen , ter zyde den muil van eenen beer, die er niet gedwee uitzag, en deinsde , bevangen door eenen lustigen schrik, met spoed terug.
Den 2 Augustus besloot ik myne reisgezellen naer het fort Vancouver voor te gaen, om M. Blanchet van onze gelukkige aenkomst te verwittigen. Zie hier het overige wat de reis onzer Paters betreft: den 3 en 4 werd het schip door gebrek aen wind vertraegd; met eenen oogslag kon men den weg zien, welke men in dry dagen had afgelegd.: Tegen den avond stak er een ligt zeewindje op, en liet toe den weg te, vervolgen. Na eenige uren was men voorby de klippen, die zich zes mylen of twee uren uitstrekken. Zoohaest men dienafstand eens afgelegd heeft, kan men gedurig het midden der rivier houden, men vindt er altoos eene genoegzame hoeveelheid water; maer hare talryke bochten vorderen een gedurig scheepswerk.
Hier.levert de rivier het schoonste gezigt op; eene oppervlakte zoo effen als een kristal, eene stroom, die zigtbaerlyk door de vernaeuwing des beds en der rotsen onderschept wordt, het dof gebruis van eenige kleine watervallen op de beide boorden; niets is verscheidender en aengenamer dan de Colombia. Men kan zich niet verzadigen den rykdom, de verscheidenheid en de schoonlied der landgezigten te bewonderen, welke de natuer in die eenzame landstreken oplevert; nimmer geschondene bosschen zoomen de beide boorden in byna geheel hare lengte; dezelve worden door bergen, ook met hout bewassen; omringd. Wanneer men de Colombia opvaert, treft men hier en daer nog al aenzienlyke baeijen aen, in welker midden fraeije eilandekens zich verheffen, die, als gezaeid tusschen de baren, overdekt van bloemen en een aengenaem groen, den verrukkendsten oogslag opleveren; het is hier dat de schilders hunne kunst zouden moeten komen bestudeeren: zy zouden hier de schilderachtigste en fraeyste gezigten vinden: dit land levert eenen overvloed van de verscheidenste kleuren en bekoorlykste landgezigten op. Hoe verder men doordringt hoe grootscher en trotscher de landgezigten zyn. Eindelyk kwam den 5 Augustus het schip by het fort Vancouver omtrent ten zeven uren ‘s avonds aen. M. de gouverneur, een man, vol godsdienst, bevond zich vergezeld van zyne echtgenoote en de acnzienlykste persoonen op het strand om ons te ontvangen. Wy lieten het anker vallen; wy begaven ons terstond naer het fort, waer wy met alle mogelyke gulhertigheid en beleefdheid ontvangen werden.
Na eene afwachting van acht dagen, kwam M. Blanchet den 12. Hy had den brief niet ontvangen, dien ik hem , geschreven had maer zoohaest hy de tyding van onze aenkomst vernomen had, spoedde hy zich, vergezeld van een groot getal zyner parochianen, ons te komen verwelkomen. Hy had eenen geheelen dag en nacht gereisd, zonder zich stil te houden. Zyne tegenwoordigheid vervulde ons allen met blydschap. Ofschoon wy zeer wel in het fort waren, wenschten wy nogtans, zoo spoedig mogelvk, op de plaets aen te komen welke de goddelyke Voorzienigheid voor ons bestemd had; de Zusters haekten van haren kant naer het-nieuw klooster van Wallamette. Gevolgenlyk deed M. Blanchet alles voor onze reis gereed maken en den 14 verlieten wy het Fort Vancouver.
Een vry gevoelige vaerwel bleef ons aen den kapitein van ons schip over; hy wachtte ons op den boord der rivier. De ontroering was wederzyds levendig: wanneer men gedurende acht maenden in de zelfde gevaren gedeeld en zoo menigmael de dood van naby gezien heeft, scheidt men niet van elkander zonder te weenen.
Onze kleine vloot bestond uit vier booten, waerin M. Blanchet en zyne parochianen zich bevonden en uit onze schuit; wy voeren de rivier op en kwamen welhaest in de rivier Wallamette, die zich in de Colombia uitstort.
Tegen het vallen van den nacht maekten wy onze booten vast en gingen op het strand legeren. Daer vereenigden wy ons vrolyk rondom het vuer aen de schilderachtige table d'hôte; daerna begaven wy ons ter rust, maer de maringouinen of moskieten, eene soort van amerikaensche mug, kwamen met duizende onzen slaep onderbreken; de Zusters, aen welke men de tent had afgestaen, werden niet meer gespaard dan degenen, die onder den blauwen hemel sliepen. Zonder moeite begrypt gy, dat de nacht ons een weinig lang voorkwam; ook waren wy by het aenbreken van den dag te been. Ik hielp de Zusters eenen kleinen altaer oprigten. Het was de vyftiende Augustus. de feestdag der Hemelvaert van Maria, die nogtans in den Orégon maer den volgenden Zondag gevierd wordt. M. Blanchet droeg het H. Misoffer op, waaronder al de anderen tot de H. Tafel naderden.
Eindelyk den 17 ten elf uren ontdekte men de geliefde missie van Wallamette. Mynheer Blanchet nam de zorg op zich van ons reisgoed te doen overbrengen; de Zusters werden op eene kar overgevoerd naer hare wooning, die omtrent dry mylen van de rivier afligt; ten twee uren waren wy allen vereenigd en neergeknield in de kerk van Wallamette, om er den goddelyken Zaligmaker door een plegtig Te Deun, die met eene levendige ontroering gezongen werd, te aenbidden en te bedanken. .
'S Zondags den 18, alhier de feestdag der hemelopneming van Maria, zagen wy van 's morgens ten acht uren de Canadianen met hunne vrouwen en kinderen in menigte te peerd aengekomen, om de plegtige diensten by !e woongin. Ten 9 uren drong de menigte met eene volmaakte orde in de kerk: de mannen plaetsten zich aen den eenen en de vrouwen aen den anderen kant. 20 koorkinderen schaerden zich rondom het altaer; M. Blanchet droeg het Misoffer op. Wat zyne parochianen betreft , zy stichtten ons grootelyks door hunne godsvrucht.
By onze aenkomst in de Missie van St. Paul van de Wallamette onthaelde ons M. Blanchet met eene ware vaderlyke toegenegenheid en gulhertigheid ; hy stelde al wat hy bezat ter onzer beschikking. Zyne eerste zorg was, eene welgelegene en gunstige plaats te gaen zoeken , waar wy, overeenkomstig de oogmerken en het ontwerp van onzen zeer Eerw. Pater Generael, eene Moedermissie zouden kunnen stichten. Gevolgenlyk deed ik met M. Blanchet verscheidene omwandelingen , die geenen goeden uitslag hadden; want de plaetsen waren reeds bezet en menige, andere beletselen deden zich op. De Methodisten boden my hunne Academie te koop aen. Het is een zeer groot en schoon gebouw; maer in deszelfs omtrek is er noch hout noch bebouwbaar land. Ik was in eene groote radeloosheid, wanneer M. Blanchet my voorstelde de landen, die aen de Missie behoorden, te onderzoeken en my met eerre wonderlyke belangloosheid aenbood, van de streek , welke ik voor de ontworpene inrigting noodig zou oordeelen, uit te kiezen. Ik onderzocht den grond en naeuwelyks hadden wy twee mylen afgelegd, of wy kwamen aen eene ligging, die aen onze oogen eene menigte van schoonheden en voordeelen vertoonde en tevens het nuttige met het aengename en zelfs het grootsche vereenigde. Dat men zich aen de zuidzyde eene oneindige vlakte verbeelde, van waar men de witte toppen der dry grootste bergen der Cascades : de bergen Hood , St Helene en Jefferson of Molélis, ziet; aen de oostzyde onswaert men verschieten, welker mengelingen van kleuren zich met het azuer des hemels mengelen; ten westen wordt het oog verrukt door de glinsterende en klare wateren van twee schoone kleine meeren, waarin, terwyl wy dezelve van boven van het strand beschouwden, de castor, de otter en de gemuskeerde rat zwommen en speelden. Een dier kleine meeren bevond zich aen den voet van het strand tegenover eenen anphitheater, die zachtjes omhoog klimt van op den grond waar wy stonden en welke ik uitkoos om er het huis van S' Francois-Xavier in te rigten.
De zoete Herinnering van onze eerste, inrigtingen in den Missouri kwam my in de gedachte. Ik hoop, dat, naer het voorbeeld van het huis van St. Stanislas naby St Ferdinand, dat zich over een groot gedeelte van den Missouri uitgestrekt heeft, ook eens hier, in den Ohio, in de Louisiane, in de Rotsbergen tot aen de uiterste palen van westelvk Amerika, eene kweekschool ingerigt zal worden van yverige missionnarissen, die zich in 't toekomende (ach of de tyd niet ver verwyderd ware) onder de verschillende stammen van dit zeer uitgestrekt grondgebied spreiden zullen , om er den fakkel des geloofs te dragen.
Onder onze oogen vormt de schoone rivier Wallamette, eenen oneindigen bogt, bezoomd met een trotsch bosch, dat in overvloed hout van verschillende soort voor de benoodigingen der inrigting verschaffen zal. - Nergens heb ik in dit land in grooteren overvloed en heerlykere Pin-, Mast-, Ypen-, Essen-, Eeken-boomen gezien. - Tusschen het bosch en de hoogte liggen digte boschjes en lagchende weilanden. De aerde is er vruchtbaar, geschikt voor alle soorten van voortbrengselen en bekwaam om eene groote landhoeve te onderhouden. Voeg bv al die voordeelen, ene ry van fonteinen omtrent het midden van het strand; eene derzelver is slechts honderd passen van huis gelegen, dezelve zal later van veel dienst kunnen zyn. Zoohaest het besluit eens genomen was, vertoefde men niet de hand aen het werk te slaen. Men begon de plaets op te ruimen, het kreupelhout en de verspreide boomen om te kappen, en welhaest rigtten wy er, met de hulp van vele bewooners dry gebouwen in hout op, onder een enkel dak, van 90 voeten lengte. Zy moesten dienen tot werkhuizen voor den broeder timmerman, smid en schrvnwerker. Ook is men bezig met een gebouw van twee verdiepingen, ter lengte van 45 voeten op 35 breedte en het is reeds ver gevorderd; dit zal het verblyf der Missionnarissen zyn.
Eene ziekte, die besmettend scheen (de bloedvloed), maer welke de geneesheeren aen de ongezonde wateren der rivieren toeschreven, heerschte by onze eenkomst in den Orégon. Een groot getal wilden, vooral onder de Tchinouks en de Indianen der Cascades stierven er. Het was deernisweerdig hen in hunne kleine legerplaatsen , byna zonder beschutting, op het zand uitgestrekt en stervende langs den boord der rivier te zien liggen. Zy poogden het fort Vancouver te bereiken, om er door den geneesheer, bygestaen te worden. De meeste onzer matroozen werden door de ziekte aengetast; vooral baarde de staat van den kapitein my de levendigste ongerustheid ; ik vreesde grootelyks, dat hy zou bezwyken en zyn geliefd huisgezin , zyne vrouw en zyne beminde kinderen niet zou kunnen wederzien, van welke hy zyn behagen nam my dagelyks te spreken. Hy was eene deftige en ervaren zeeman, ik achtte en beminde hem opregt. Dry der zusters werden ook door landziekte aengerand; de Pater Accolti en ik, wy vertoefden ook niet er de schrikkelyke uitwerkselen van te gevoelen. Gedurende veertien lange dagen moest ik het bed houden en my naar den strengsten levensregel schikken. Het gelukte ons allen er aen te ontkomen.
De winter naderde met rassche schreden en schoon ik naeuwelyks van myne ziekte opstond, konde ik niet wederstaen aen de noodzakelykheid en tevens aen het dringende verlangen, hetwelke ik gevoelde, van myne beminde wilden der Bergen te bezoeken , die ook met ongeduld myne wederkomst verwachtten; het was de tyding, welke de Pater Mengarini, hunne missionnaris, die my te gemoed was gekomen, my ervan had overgebragt.
Heden den 9 October heb ik het geluk my naar de Rotsbergen op reis te begeven.
Ik ben, enz.
P.J. DE SMET. S. J.
BYLAGE. Van den 9 September, middelerwyl haer huis bewoonbaar zou zyn, begonnen de zusters de vrouwen en de kinderen, die zich tot de eerste communie bereidden, onder blaeuwen hemel te onderwyzen. Den 12 hadden zy reeds 19 onderwyzelingen van 16 tot 60 jaren. Al die personen komen van zeer ver, brengen hunne spyzen voor verscheide dagen mede, en slapen in het bosch, blootgesteld aen al de guerheden der lucht. Men kan zich geen denkbeeld vormen, hoe hongerig die arme wilden naer het onderwys zyn ; men besteedt zelfs zes uren daegs om hen het teeken des kruis en andere gewoone gebeden te leeren. Eens vernam men, dat eene vrouw sedert twee dagen niet geëeten had; de honden hadden haren kleinen voorraed verslonden en zy had naer huis niet willen wederkeeren, om het onderwys der christelyke leering niet te verliezen.
Men zou niet kunnen gelooven, hoe zeer de zusters er bemind en geacht worden en welke bewyzen van erkentenis zy van die arme Indianen ontvangen ; de eenen brengen haer meloenen, de andere aerdappelen, boter, eijeren , enz.
Dewyl den 24ste het klooster nog zonder deuren en vensters was, om de schaersheid aen werklieden, ziet men die goede Zusters, de eene schaven, de andere glazen ruiten inzetten, eene derde de deuren en vensters verwen. Dat haer zoo vurig naer hunne nieuwe wooning doet verlangen, is dat men haer reeds 30 Canadiaensche pensionnaren voorgesteld heeft, die haer de middelen verschaffen zullen, om kleine weesdochterkens, die verlaten zyn, koste loos te voeden. Wanneer die kleine kinderen van de Zusters opgenomen zyn, zullen zy dezelve zoo naerziel als naer ligchaem kunnen bezorgen; maer om dit ontwerp uit te voeren, dat zoo goede uitslagen belooft, zou er eenigen onderstand noodig zyn om die arme kinderen te kleeden. De opbrengst van het pensionnaet kan slechts in de mondbehoefte voorzien. Zie hier er den luisterryken prospectus van :
Alle dry maenden 100 pond meel; 25 ponden spek , of 36 ponden ossenvleesch, 4 ponden verkens vet, een zak aerdappelen, 3 galons erten, 5 dozyn eijeren, 1 galon zout, 4 ponden keersen, 1 pond the, 4 ponnen ryst.
In de maend october hebben de Zusters haer klooster betrokken; M. Blanchet kwam kort daerna met alle mogelyke plegtigheid de kapel zegenen. Van dien tyd af hebben zy het geluk varn dagelyks in het H. Misoffer tegenwoordig te zyn, hetwelk een der pater Missionnarissen van het huis St François Xavier er komt opdragen. Van de eerste dagen harer inleiding, hebben zy ook de zoete vertroosting gehad, van .30 vrouwen, welke zy onderwezen en voorbereid hadden, hare eerste Communie te zien doen. Zoo schoone vruchten en die op zoo weinig tyd vergaderd waren, deden het ontwerp beramen , om een tweede huis by de stad Orégon op te rigten. De omstandigheden zyn zeer gunstig voor die nieuwe inrigting der klooster-zusters. Ongelukkiglyk zou St Marie van Wallamette alleen werk genoeg verschaffen om twaelf Zusters bezig te houden en zy zyn slechts zes in getal !
Wy vernemen met genoegen, dat M. Blanchet besloten heeft zich naer Europa te begeven om er gewyd te worden en dat hy nieuwe poogingen zal doen om nog twaelf andere zusters te bekomen. Geve de hemel, dat hy hierin gelukke en het gebrek aen geldmiddelen geen onoverwinnelyk beletsel stelle aen de groote opoffering, welke de godvruhtige vergadering der Zusters van Notre Dame zich ook dit mael met de zelfde edelmoedigheid zou opleggen !